Xác định bản hiến pháp duy nhất có thẩm quyền cho đức tin và sự thực hành của Hội Thánh ngày nay.
Tại sao một số nhóm thờ phượng vào Thứ Bảy, trong khi những người khác thờ phượng vào Chủ Nhật? Tại sao một số thực hành các nghi lễ và luật lệ về ăn uống trong Cựu Ước, trong khi những người khác lại không? Sự khác biệt này không chỉ là về sở thích, mà thường bắt nguồn từ một câu hỏi nền tảng: “Bản hiến pháp của chúng ta là gì?”
Giống như mỗi quốc gia được điều hành bởi một bản hiến pháp, dân sự của Đức Chúa Trời cũng luôn sống trong một mối quan hệ giao ước với Ngài. Giao ước đó chính là “bản hiến pháp” 📜 quy định các điều khoản của mối quan hệ, cách thờ phượng, và con đường cứu rỗi.
Kinh Thánh là câu chuyện về các giao ước của Đức Chúa Trời. Hiểu rõ sự chuyển giao giao ước tại thập tự giá là chìa khóa để giải quyết vô số những lầm lẫn và xây dựng Hội Thánh trên nền tảng thẩm quyền đúng đắn.
1. Tôn Giáo Của Lời Hứa Giao Ước
Kinh Thánh không phải là một danh sách các quy tắc, mà là câu chuyện về một Đức Chúa Trời luôn chủ động thiết lập mối quan hệ với con người qua các giao ước. Để hiểu Giao Ước Mới, trước hết chúng ta phải nhìn lại những lời hứa nền tảng đã định hình lịch sử cứu chuộc:
- Giao Ước Với Áp-ra-ham: Lời hứa về một dòng dõi, một vùng đất, và quan trọng nhất, một ơn phước phổ quát cho muôn dân (Sáng thế ký 12:3).
- Giao Ước Với Môi-se (Sinai): Sau khi đã cứu chuộc dân Y-sơ-ra-ên, Đức Chúa Trời ban cho họ Luật pháp như là hiến pháp của một dân tộc thánh (Xuất Ê-díp-tô-ký 19:5-6).
- Giao Ước Với Đa-vít: Lời hứa về một ngôi vua và một vương quốc sẽ bền vững đời đời, gieo vào lòng dân sự niềm hy vọng về một Vị Vua Mê-si-a sẽ đến (2 Sa-mu-ên 7:13, 16).
Những giao ước này là những mảnh ghép của một bức tranh lớn hơn, tất cả đều hướng về một sự ứng nghiệm cuối cùng.
2. Sự Chuyển Giao Giao Ước: “Tờ Khế” Đã Bị Đóng Đinh
Lịch sử của dân Y-sơ-ra-ên cho thấy họ đã liên tục thất bại trong việc giữ Giao Ước Sinai. Điều này bày tỏ nhu cầu về một giao ước tốt hơn. Tân Ước đã dùng những ngôn từ mạnh mẽ và dứt khoát nhất để tuyên bố rằng Giao Ước Cũ (Luật pháp Môi-se) đã hoàn thành sứ mệnh của nó và đã bị bãi bỏ tại thập tự giá.
- Nó đã bị “đóng đinh trên cây thập tự”: Sứ đồ Phao-lô đã dùng một hình ảnh pháp lý đầy quyền năng trong Cô-lô-se 2:14:”[Ngài đã] xóa tờ khế lập nghịch cùng chúng ta, các điều khoản trái với chúng ta nữa, cùng phá hủy tờ khế đó mà đóng đinh trên cây thập tự.” “Tờ khế” ở đây chính là Luật pháp Môi-se. Giống như một bản ghi nợ đã được trả đủ, nó đã bị hủy bỏ một cách công khai và vĩnh viễn. ✝️
- Nó đã bị “bãi bỏ”: “Vậy thì, Chúa đã bỏ điều trước, đặng lập điều sau.” (Hê-bơ-rơ 10:9). Sách Hê-bơ-rơ lập luận rằng vì chức tế lễ của Đấng Christ đã thay thế chức tế lễ Lê-vi, nên “luật pháp cũng phải thay đổi” (Hê-bơ-rơ 7:12).
- Nó là “thầy giáo” đã hết nhiệm kỳ: Luật pháp giống như một “thầy giáo đặng dẫn chúng ta đến Đấng Christ… Song khi đức tin đã đến, chúng ta không còn phục dưới thầy giáo ấy nữa.” (Ga-la-ti 3:24-25). Nhiệm vụ của nó đã hoàn thành.
Lời chứng của Kinh Thánh là rõ ràng: Giao Ước Cũ, với các luật lệ về ngày Sa-bát, các nghi lễ và hệ thống sinh tế, đã hoàn tất vai trò lịch sử của nó. Nó không còn là bản hiến pháp có hiệu lực cho dân sự của Đức Chúa Trời ngày nay.
3. Sự Ứng Nghiệm Huy Hoàng Của Giao Ước Mới
Việc bãi bỏ Giao Ước Cũ không phải là để lại một khoảng trống, mà là để nhường chỗ cho một điều tốt hơn rất nhiều. Giao Ước Mới, được thiết lập bằng huyết của Đấng Christ, chính là sự ứng nghiệm và đỉnh cao của mọi lời hứa trước đó.
- Ứng nghiệm lời hứa của Giê-rê-mi: Giao Ước Mới mang lại sự tha thứ trọn vẹn (“chẳng nhớ đến tội lỗi họ nữa”) và một tấm lòng mới được biến đổi từ bên trong bởi Đức Thánh Linh (Hê-bơ-rơ 8:10-12).
- Ứng nghiệm lời hứa cho Áp-ra-ham: Giao Ước Mới làm trọn lời hứa về một ơn phước phổ quát bằng cách mang sự cứu rỗi đến cho mọi dân tộc qua đức tin, không còn giới hạn trong một dân tộc thuộc thể.
- Ứng nghiệm lời hứa cho Đa-vít: Giao Ước Mới làm trọn lời hứa về một ngôi vua vĩnh cửu bằng cách đặt Đấng Christ lên ngôi vua trên trời, cai trị một vương quốc thuộc linh và đời đời.
4. Vậy Chúng Ta Làm Gì Với Cựu Ước?
Nếu Giao Ước Cũ đã lỗi thời như một hệ thống tôn giáo, vậy chúng ta có nên bỏ qua Cựu Ước không? Chắc chắn là không! Việc không phân biệt rõ vai trò của hai giao ước là một sai lầm, nhưng việc vứt bỏ Cựu Ước cũng là một sai lầm tai hại không kém.
Cựu Ước vẫn là Lời của Đức Chúa Trời và có giá trị vô song cho chúng ta ngày nay:
- Nó Mặc Khải Bản Chất Của Chúa: Cho chúng ta biết về sự thánh khiết, công chính, yêu thương và thành tín của Ngài.
- Nó Bày Tỏ Tội Lỗi: Luật pháp vẫn là tấm gương cho chúng ta thấy sự bất lực của mình và nhu cầu cần đến một Đấng Cứu Rỗi (Rô-ma 7:7).
- Nó Chỉ Về Đấng Christ (Chức năng chính yếu): Toàn bộ Cựu Ước, từ những lời tiên tri, các hình bóng, đến lịch sử, đều là những mũi tên chỉ về con người và công việc của Chúa Giê-su (Giăng 5:39). 🌱
- Nó Dạy Dỗ và Mang Lại Hy Vọng: Nó chứa đựng những bài học, những gương mẫu đức tin, và những lời hứa để “dạy dỗ chúng ta, hầu cho bởi sự nhịn nhục và sự yên ủi của Kinh Thánh mà chúng ta được sự trông cậy.” (Rô-ma 15:4).
Hãy dùng một hình ảnh đơn giản: Tân Ước là bản hiến pháp của chúng ta, nhưng Cựu Ước là toàn bộ bối cảnh lịch sử và thần học không thể thiếu để chúng ta có thể hiểu bản hiến pháp đó một cách trọn vẹn.
Lời Kết
Hội Thánh không phải là một phiên bản nâng cấp của dân Y-sơ-ra-ên. Nó là một tạo vật hoàn toàn mới, được khai sinh bởi huyết của một Giao Ước Mới. Vì vậy, bản hiến pháp của chúng ta, nguồn thẩm quyền của chúng ta, kim chỉ nam cho mọi hoạt động của chúng ta, chính là Tân Ước – lời của Vua Giê-su Christ và các sứ đồ của Ngài.
Trong bài viết tiếp theo, chúng ta sẽ xem xét “kiểu mẫu” mà bản hiến pháp này trình bày cho Hội Thánh là gì.
